Rentepauze bij ECB en Fed in aanloop naar verwachte verhoging in december

Belangrijkste ontwikkelingen op een rij

• Nederlandse inflatie loopt in september op naar 3,0%, tegenover 2,8% in augustus
• ECB houdt de depositorente op 2,50%, maar zinspeelt op een verhoging in december
• Nederland draagt Klaas Knot voor als opvolger van ECB-president Lagarde, die in februari vertrekt
• Fed houdt de beleidsrente op 3,75%–4,00%, twee leden stemden voor een verhoging
• 10-jaars EUR IRS staat met 3,33% hoger dan een kwartaal geleden, maar daalt sinds eind september
• Aandelenmarkten blijven over 2026 positief, met de AEX als sterkste index
• Amerikaanse rente en indices dalen na winst Democraten bij tussentijdse verkiezingen

Inflatie loopt verder op door aanhoudend hoge energieprijzen

De inflatie in Nederland is in september 2026 opgelopen naar 3,0% jaar-op-jaar, tegenover 2,8% in augustus 2026. In de eurozone steeg de inflatie van 3,2% naar 3,8%. In de Verenigde Staten liep de inflatie op van 3,4% naar 3,7%. Volgens de eerste ramingen zet de stijging in oktober 2026 door, naar 3,3% in Nederland en 4,0% in de eurozone. Dat is het hoogste niveau in de eurozone sinds september 2023.

De stijging komt opnieuw vooral door energie. De energieprijzen in de eurozone lagen in september 2026 18,9% hoger dan een jaar eerder, tegenover 14,3% in augustus 2026. De onderliggende inflatiedruk loopt minder sterk op. De kerninflatie in de eurozone steeg licht naar 2,5% en de diensteninflatie naar 3,2%. In de Verenigde Staten steeg de kerninflatie van 2,4% naar 2,6%. De ECB publiceert in december 2026 nieuwe ramingen. In september 2026 ging de ECB nog uit van gemiddeld 3,0% inflatie in 2026, 2,5% in 2027 en 2,1% in 2028.

Bron: Eurostat

ECB pauzeert, maar houdt deur open voor verhoging in december 2026

De ECB heeft op 29 oktober 2026 de rente ongewijzigd gelaten. De depositorente blijft daarmee op 2,50%, na de verhogingen in juni en september 2026. Volgens de ECB vormen de verder stijgende energieprijzen een opwaarts risico voor de inflatie en een neerwaarts risico voor de groei. Tegelijk is de onderliggende inflatie tot nu toe stabiel en reageren de lonen nog niet merkbaar. Daarnaast zijn de financieringsvoorwaarden krapper geworden doordat de lange rente in de afgelopen maanden is opgelopen. Dat remt de economie al enigszins af, zonder dat de ECB daarvoor zelf de rente hoeft te verhogen.

ECB-president Lagarde gaf aan dat een renteverhoging wel is besproken, maar dat unaniem is gekozen voor een pauze. Voor de volgende vergadering op 17 december 2026 was ze opvallend duidelijk. Tenzij de cijfers sterk afwijken, ligt de richting volgens haar vast. De markt rekent daarom grotendeels op een verhoging van 25 basispunten naar 2,75% in december 2026.

Vertrek Lagarde zorgt voor onzekerheid over ECB-beleid

Daarnaast maakte Lagarde bekend dat zij per 7 februari 2027 vervroegd vertrekt, bijna negen maanden voor het einde van haar termijn. Zij wil zich vrijer kunnen uitspreken over onderwerpen buiten het monetaire beleid, wat niet past bij de neutraliteit die van een centrale bankier wordt verwacht. Nederland heeft op 4 november 2026 oud-DNB-president Klaas Knot voorgedragen als haar opvolger. Ook de Spanjaard Pablo Hernández de Cos, topman van de Bank for International Settlements, geldt als kanshebber. De ministers van Financiën van de eurolanden bespreken de voordrachten op 9 november 2026, waarna ook de regeringsleiders zich over de benoeming buigen. Zolang de opvolging niet vaststaat, geeft dat extra onzekerheid over het rentebeleid na december 2026.

Fed houdt rente gelijk, twee leden willen al verder verhogen

De Fed heeft op 28 oktober 2026 de beleidsrente ongewijzigd gelaten op 3,75%–4,00%, na de verhoging van 25 basispunten in september 2026. Het besluit werd genomen met tien tegen twee stemmen. Volgens de Fed groeit de economie sterk, is de arbeidsmarkt stabiel en blijft de inflatie verhoogd. De politieke druk op de Fed blijft groot. president Trump pleit publiekelijk voor een lagere rente, maar voorzitter Warsh benadrukte dat politiek geen rol speelde bij het besluit.

In september 2026 ging de Fed voor eind 2026 al uit van een beleidsrente van 4,1%, wat neerkomt op nog één verhoging dit jaar. De markt rekent voor 9 december 2026 grotendeels op die verhoging. Net als bij de ECB lijkt de pauze daarmee eerder tijdelijk dan het einde van de verkrapping.

Europese marktrenten hoger dan vorig kwartaal, maar dalen sinds eind september 2026

De renteverhoging van de ECB in september 2026 en de verwachting van een volgende stap in december 2026 zijn duidelijk terug te zien in de geldmarktrenten. De 1-, 3-, 6- en 12-maands EURIBOR bedragen momenteel respectievelijk 2,47%, 2,79%, 3,02% en 3,25%. Een kwartaal eerder was dit 2,22%, 2,48%, 2,69% en 2,88%. Vooral de 12-maands EURIBOR is daarmee fors gestegen, met 37 basispunten.

Ook de lange renten liggen hoger dan een kwartaal geleden. De 2- en 5-jaars EUR IRS bedragen nu 3,28% en 3,28%, tegenover 2,97% en 3,01% een kwartaal eerder. De 10-jaars EUR IRS steeg van 3,16% naar 3,33%, een stijging van zeventien basispunten. De 20-jaars EUR IRS liep beperkt op naar 3,37% en de 30-jaars EUR IRS daalde licht naar 3,22%.

Het verloop binnen het kwartaal laat wel een omslag zien. De 10-jaars EUR IRS bereikte op 28 september 2026 een piek van 3,68% en is sindsdien weer gedaald. Daarnaast wees de ECB erop dat de eerdere stijging van de lange rente de economie al afremt. Doordat vooral de korte en middellange renten stegen, is de rentecurve vlakker geworden. De 10-jaars EUR IRS ligt nu 0,54 procentpunt boven de 3-maands EURIBOR, tegenover 0,68 procentpunt een kwartaal eerder. Aan de zeer lange kant ligt de 30-jaars EUR IRS inmiddels onder de 10- en 20-jaars rente.

Laatste update 06/11/2026, Bron: Refinitiv Eikon

Kapitaalmarktrente hoger dan vorig kwartaal, AEX blijft sterkste index

De hogere rente is ook zichtbaar op de staatsobligatiemarkten. De 10-jaars staatsobligatierente in Nederland steeg het afgelopen kwartaal van 3,22% naar 3,35%. In Duitsland liep deze op van 3,13% naar 3,25% en in de Verenigde Staten van 4,67% naar 4,86%. Dat zijn stijgingen van respectievelijk 13, 12 en 19 basispunten. Na de winst van de Democraten bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen op 3 november 2026 daalde de Amerikaanse rente wel, omdat beleggers verwachten dat een verdeelde politieke macht nieuwe plannen die het begrotingstekort vergroten lastiger maakt.

De aandelenmarkten laten over 2026 nog altijd positieve rendementen zien, maar de volatiliteit is toegenomen. Het year-to-date (YTD) rendement bedraagt 17,79% voor de AEX, 9,48% voor de STOXX Europe 600, 7,76% voor de S&P 500 en 6,89% voor de Nasdaq. De AEX loopt daarmee voorop, terwijl de Amerikaanse indices na de verkiezingen terrein verloren. Vooral technologie- en AI-aandelen kwamen onder druk, waardoor de Nasdaq een deel van de eerdere winst weer inleverde.

Laatste update 06/11/2026, Bron: Refinitiv Eikon

Sparren over uw investerings- en financieringsproces?

Heeft u behoefte om te bespreken wat dit voor uw zorginstelling betekent? Neem contact op met Maarten van den Broek of stel uw vraag via onderstaand contactformulier. Uiteraard kunnen wij ook met het bredere investerings- en financieringsproces meekijken.