Verwarring over werkelijke woningbouw corporaties

Hoeveel woningen bouwden woningcorporaties nu écht in 2024? 18.500, 21.761 of 22.596? Afhankelijk van welke bron wordt gebruikt, ontstaat een ander beeld van de prestaties. In dit artikel ontrafelen Johan Conijn en Evelyne Frijns waar de verschillen vandaan komen. Wat dit betekent voor de monitoring van de Nationale prestatieafspraken en waarom eenduidigheid geen detail is, maar een randvoorwaarde voor goed beleid.

Eenduidige monitoring ontbreekt

Het is van belang dat de doelstellingen voor de woningbouw eenduidig worden gemonitord. Bij de woningbouw van woningcorporaties is dat niet geval. Er zijn drie informatiebronnen, namelijk twee van het Centraal Bureau voor de Statistiek en de verantwoordingsinformatie van de woningcorporaties. Deze bronnen geven uiteenlopende uitkomsten. Daardoor zijn er landelijk, maar voor op regionaal niveau grote verschillen in de omvang van de woningbouw van woningcorporaties tussen de ene en de andere bron. Dat is verwarrend en onwenselijk.

Drie publicaties; drie verschillende uitkomsten

Recent zijn er drie publicaties verschenen over de woningbouw van woningcorporaties met verschillende getallen die ook fors van elkaar verschillen:

1. Op 11 november 2025 heeft Aedes het bericht op haar site^[1] gezet dat de woningbouw van woningcorporaties in 2024 is uitgekomen op een aantal van 21.761.
2. Niet veel later op 8 december 2025 publiceerde het ministerie van VRO in de Staat van de Volkshuisvesting^[2] dat in 2024 de woningbouw van woningcorporaties 18.500 is geweest.
3. En onlangs op 29 januari 2026 meldde de Autoriteit woningcorporaties (Aw) in haar Staat van de Corporatiesector^[3] dat de woningbouw van woningcorporaties in 2024 is uitgekomen op 22.596.

Dit geeft een verwarrend beeld en vraagt om nadere verklaring.

Drie bronnen voor berekeningen

Er zijn drie bronnen voor de omvang van de woningbouw van woningcorporaties:

• Twee statistieken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
• De jaarlijkse verantwoordingsinformatie (dVi) van de woningcorporaties.

Het CBS geeft met de halfjaarlijkse statistiek Nieuwbouwwoningen Woningcorporaties de voorlopige resultaten over de omvang van de nieuwbouw van woningcorporaties. Op 27 maart 2025 heeft het CBS op basis van deze statistiek vastgesteld dat woningcorporaties in 2024 18.510 woningen hebben gerealiseerd. Het ministerie heeft dit aantal gebruikt in de Staat voor de Volkshuisvesting. Op 4 december 2025 heeft het CBS op basis van de statistiek Woningvoorraadmutaties het definitieve cijfer gepubliceerd. De definitieve omvang van de nieuwbouw van woningcorporaties is 19.480 en daarbij zijn er ook nog overige toevoegingen, overige onttrekkingen en correcties. Het totaal komt volgens het CBS uit op 20.345.

Daarnaast is er nog de informatie van woningcorporaties zelf die ze via de dVi aanleveren aan het ministerie van VRO, Aw en Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Het weergegeven aantal van Aedes en dat van Aw is op de dVi gebaseerd. Het verschil tussen de aantallen komt (vermoedelijk) omdat Aedes alleen over de woningbouw van haar leden, die deelnemen aan de Aedes benchmark, rapporteert. Het hogere aantal van Aw heeft betrekking op alle woningcorporaties.

De aantallen over 2024

Het is interessant om de definitieve CBS-aantallen nader te vergelijken met die uit de dVi om te achterhalen waardoor de verschillen ontstaan. Tabel 1 geeft de voorraadmutaties naar eigendom in 2024 weer volgens het CBS. Voor de beoordeling of de ambitie voor de woningbouw is gerealiseerd, blijft bij het ministerie de sloop buiten beschouwing. Het gaat om de nieuwbouw plus overige toevoegingen minus overige onttrekkingen plus het saldo van correcties. Dat is het relevante subtotaal en voor alle eigendomscategorieën tezamen is dat 82.235. Ten opzichte van de ambitie van 100.000 is er in 2024 een tekort van 18%. Voor woningcorporaties komt het subtotaal uit op 20.345.^[4]

Tabel 1: Mutaties woningvoorraad naar eigendom, afgerond, volgens CBS, 2024

Vervolgens geeft tabel 2 een overzicht van de woningbouw van woningcorporaties in 2024 op basis van de dVi. Het totaal komt uit op 22.596. Hetzelfde aantal dat Aw heeft gepubliceerd. Van dit aantal is 20.520 DAEB uitsluitend in de toegelaten instelling, en 1.012 niet-DAEB, grotendeels in de toegelaten instelling en in beperkte mate in de verbinding. In de Nationale prestatieafspraken (NPA) is voor 2025 met woningcorporaties een aantal van 19.081 DAEB woningen en 1.430 niet-DAEB woningen, 20.511 afgesproken.^[5]

Tabel 2: Woningbouw woningcorporatie, volgens dVi, 2024

Verklaring voor verschil CBS en de dVi

De verklaring voor het verschil tussen CBS en de dVi ligt vermoedelijk bij de onzelfstandige woonruimte (overwegend studenteneenheden) en het intramuraal vastgoed. Het CBS ontleent de omvang van de woningbouw aan de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). In de BAG is een onzelfstandige eenheid geen woning; wel de combinatie van eenheden die gezamenlijk aan de eisen voor een woning voldoen. Hierdoor telt alleen de combinatie van eenheden mee bij de mutatie van de woningvoorraad van het CBS. Het aantal zelfstandige woonruimtes volgens de dVi (20.230) komt goed overeen met de woningbouw volgens het CBS (20.345). Bij de beoordeling of de afspraken van de NPA over de woningbouw zijn gerealiseerd, tellen de onzelfstandige eenheden wel elk afzonderlijk mee.

Regionale verschillen woningbouw

Dat het CBS en de dVi verschillende aantallen over de omvang van de woningbouw rapporteren is al eerder gesignaleerd.^[6] Ook in de onlangs gepubliceerde Staat van de Volkshuisvesting is daar aandacht aan besteed en aangegeven dat de verschillen onderzocht worden.^[7] In 2024 was het verschil landelijk 11%. Regionaal zijn de verschillen sterk uiteenlopend.

Figuur 1 geeft voor de 35 Woondealregio’s de verschillen. En die zijn groot. Zo is in de regio Flevoland over de periode 2019-2024 de woningbouw volgens de dVi slechts 82% van de woningbouw volgens het CBS. De regio Groningen-Assen bevindt zich aan het andere eind van het spectrum. Daar is de woningbouw volgens de dVi 144% van die van het CBS. De andere regio’s bevinden zich tussen deze twee uitersten.

Het maakt dus heel veel uit welke bron wordt gebruikt voor de beoordeling van de gerealiseerde woningbouw. Dat het ministerie van VRO bij de Staat van de Volkshuisvesting de cijfers van het CBS gebruikt en bij de Nationale prestatieafspraken die van de dVi is verwarrend en onwenselijk.

Figuur 1: Het procentuele verschil tussen woningbouw volgens dVi ten opzichte van de woningbouw volgens CBS, per Woondealregio, 2019 – 2024

^{[1] Zie: https://aedes.nl/aedes-benchmark/fors-meer-nieuwbouw-door-corporaties. Geraadpleegd 6 februari 2026
[2] Ministerie van VRO (2025): Staat van de Volkshuisvesting 2025, p. 28
[3] Autoriteit woningcorporaties (2026): Staat van de Corporatiesector 2026. Cijfermatige bijlage, figuur 1a. 
[4] De woningbouwproductie volgens CBS is gelijk aan nieuwbouw + het saldo van overige toevoegingen en onttrekkingen inclusief correcties. Deze definitie geldt ook voor de Staat van de volkshuisvesting.
[5] Ministerie van VRO (2024): Nationale prestatieafspraken 2025-2034, p. 37
[6] Johan Conijn en Marcel van Hoorn (2024); Monitoring nieuwbouw woningcorporaties. Finance Ideas
[7] Ministerie van VRO (2025): Staat van de Volkshuisvesting, p. 33}