Marktwaarde uit de jaarrekening: welke marktinformatie blijft nodig?

Vanaf verslagjaar 2026 wordt het vastgoed in exploitatie in de jaarrekening gewaardeerd tegen beleidswaarde. De marktwaarde verdwijnt daarmee als waarderingsgrondslag uit de jaarrekening. Maar wat betekent dit voor het jaarrekeningproces en welke marktinformatie blijft nodig voor een goede beleidswaarde?

De huidige rol van de taxateur vervalt

In het huidige stelsel stelt de taxateur bij toepassing van de full versie de marktwaarde in verhuurde staat vast. De taxateur beoordeelt daarbij de objectgegevens, marktinformatie en waarderingsaannames en onderbouwt de uitkomst in een taxatierapport.

Bij toepassing van de basisversie is geen taxateur betrokken. De corporatie berekent de marktwaarde dan zelf aan de hand van de voorgeschreven uitgangspunten uit het Handboek marktwaardering.

Met het verdwijnen van de marktwaarde als waarderingsgrondslag vervalt ook de huidige rol van de taxateur in het jaarrekeningproces.

Interressant: tijdens de praktische opleiding Opstellen jaarrekening voor corporaties krijg je inzicht in de actuele stand van zaken.

Verschil in impact voor basis en full versie waarderingsmethode

De gevolgen worden vooral bepaald door de huidige waarderingsmethode. Corporaties die hun bezit volgens de basisversie van het Handboek marktwaardering waarderen, stellen de waardering ook nu al zonder tussenkomst van een taxateur op. Voor hen verandert op dit punt relatief weinig.

Voor corporaties die de full versie toepassen, is de verandering groter. De taxateur beoordeelt daar nu de waardering en belangrijke onderliggende aannames. Hoe groter het aandeel van het bezit dat full wordt gewaardeerd, hoe groter de verandering kan zijn.

Tabel 1: impact naar huidige waarderingsmethode

BOG/MOG/ZOG nieuw aandachtspunt

De waardering van BOG/MOG/ZOG is een punt van aandacht. Voor dit bezit moet voor het eerst zelfstandig een beleidswaarde bepaald worden. Mogelijk is niet zozeer de aanwezigheid van dit type bezit in de portefeuille bepalend voor de impact van de stelselwijziging, maar vooral de manier waarop dit bezit momenteel gewaardeerd wordt. Ook voor een goede waardering op beleidswaarde is voor BOG/MOG/ZOG vaker behoefte aan een objectgerichte onderbouwing. Bijvoorbeeld vanwege afwijkende huurcontracten of bij het bepalen van de streefhuur.

Als corporatie moet je de onderbouwing zelf organiseren

Het wegvallen van de taxateursrol leidt niet automatisch tot nieuwe risico’s in de jaarrekeningcontrole. De verantwoordelijkheid voor een juiste en controleerbare waardering lag altijd al bij de corporatie. Accountants controleren ook nu al de beleidswaarde, de gebruikte gegevens en de verwerking van de uitgangspunten.

Bij de full versie vormt de taxateur nu wel een externe, specialistische schakel in het waarderingsproces. De taxateur beoordeelt objectgegevens, marktinformatie en waarderingsaannames en legt deze beoordeling vast. Wanneer deze schakel vervalt, moet de corporatie zelf organiseren hoe relevante gegevens en inschattingen tot stand komen, beoordeeld en onderbouwd worden.

Zes aandachtspunten voor de vastlegging

Een goede vastlegging blijft daarom essentieel en wordt door de stelselwijziging mogelijk nog belangrijker. Als corporatie moet je kunnen uitleggen hoe de beleidswaarde tot stand is gekomen. Leg daarom in ieder geval vast:

1. Uit welke bronnen de gebruikte gegevens afkomstig zijn
2. Welke uitgangspunten en beleidskeuzes zijn gehanteerd
3. Hoe deze gegevens en uitgangspunten in het waarderingsmodel zijn verwerkt
4. Wie de verschillende onderdelen heeft opgesteld en beoordeeld
5. Welke controles zijn uitgevoerd en wat de uitkomsten daarvan waren
6. Hoe belangrijke wijzigingen ten opzichte van het voorgaande jaar worden verklaard

Een position paper brengt deze informatie gestructureerd bij elkaar. Het ondersteunt de interne beoordeling en de jaarrekeningcontrole en voorkomt dat onderbouwingen achteraf moeten worden gereconstrueerd.

Ook interessant: download hier ons praktische voorbeeld van een position paper als onderbouwing beleidswaarde in jaarrekening.

Bepaal welke expertise nodig blijft

Het opstellen van een position paper dwingt je corporatie om expliciet te maken hoe de beleidswaarde tot stand komt, welke keuzes zijn gemaakt, welke controles zijn ingericht en wie waarvoor verantwoordelijk is. Daardoor wordt ook zichtbaar waar voldoende kennis aanwezig is en op welke onderdelen mogelijk aanvullende expertise nodig is.

In specifieke gevallen kan externe marktkennis nodig blijven voor een goede onderbouwing van de beleidswaarde. Denk bijvoorbeeld aan het bepalen van een realistische streefhuur voor een afwijkend BOG-, MOG- of ZOG-object. Dat betekent niet dat structureel een taxateur moet worden ingeschakeld. De aard van het object, de beschikbare interne kennis en de materialiteit bepalen welke aanvullende onderbouwing nodig is.

Meer weten over de gevolgen voor het jaarrekeningproces?

Heb je vragen over dit artikel of de gevolgen van de stelselwijziging voor interne processen en verantwoordelijkheden? Stel je vraag via onderstaand formulier of neem contact op met Niels Kornegoor.

Heb je behoefte aan een extra paar ogen dat meekijkt naar de totstandkoming van je beleidswaarde berekening? Of wil je sparren over welke marktinformatie je corporatie nodig heeft voor een goed onderbouwde beleidswaarde? Ons team ondersteunt corporaties bij deze vraagstukken en het opstellen van een position paper.