Veelgestelde vragen van zorginstellingen over herijking nhc en nic

Geplaatst op 5 september 2022 , door
Categorie Zorginstellingen
Onderwerpen ,

De NZa heeft recent de nieuwe beleidsregel inzake de nhc en nic en de tarieven voor de Wlz vastgesteld. De belangrijkste conclusie is dat de tarieven in 2023 op de gebruikelijke wijze worden geïndexeerd, maar er per 1 januari 2024 een herijking gaat plaatsvinden. De herijking zorgt naar verwachting voor een verlaging van de nhc en nic van respectievelijk circa 7-8% en 2,5%. Dit heeft negatieve impact op de investeringscapaciteit en financierbaarheid van zorginstellingen.

Deze zomer organiseerde Finance Ideas een webinar waarin de achtergrond en impact van de herijking werden toegelicht. Het onderwerp leeft enorm, gezien het feit dat er meer dan 150 deelnemers waren. Voorafgaand, tijdens en na het webinar zijn diverse vragen gesteld. In dit artikel beantwoorden wij de meestgestelde vragen.

Webinar gemist? Gezien de grote belangstelling herhalen we het webinar op 20 september a.s. Inschrijven kan hier.

#1 – Waarom wordt bij de herijking van de nhc vooral gekeken naar de rente (daling) en niet of minder naar de gestegen bouwkosten?

Bij de invoering van de nhc in 2012 heeft de NZa een zogeheten onderhoudsplan vastgesteld. Hierin is opgenomen om de marktgevoelige componenten (rente en prijsindex) periodiek te monitoren en mogelijk bij te stellen indien een bandbreedte van 0,5% wordt overschreden. In het onderhoudsplan staat verder dat gewijzigde regelgeving als gevolg van politieke besluiten of IGJ-eisen aanleiding kunnen zijn voor aanpassing van de normatieve bouwkosten in de nhc. Ruimte binnen het macrokader is hiervoor een randvoorwaarde.

  • Het ‘formele’ antwoord is dus enerzijds dat de bouwkosten pas worden herijkt zodra de IGJ haar eisen aan gebouwen wijzigt. In de praktijk doet zij dat (tot nu toe) niet, zodat de eisen aan gebouwen geen onderdeel van de herijking vormen;
  • Gewijzigde regelgeving als gevolg van politieke besluiten kan een andere reden zijn voor aanpassing van de bouwkosten. In 2018 heeft TNO in opdracht van de NZa onderzoek gedaan naar de effecten van gewijzigde wet- en regelgeving op het gebied van duurzaamheid en brandveiligheid op het investeringsniveau.
    • Naar aanleiding van dit onderzoek zijn de nhc-tarieven per 2019 verhoogd om zorginstellingen te compenseren voor de gevolgen van gewijzigde regelgeving op het gebied van duurzaamheid. Voor de langdurige zorg worden de investeringsbedragen sindsdien jaarlijks met 0,18% verhoogd gedurende een periode van 30 jaar;
    • De NZa heeft na bovengenoemde wijziging geen additionele aanpassingen meer doorgevoerd. Wel valt in de beleidsregel te lezen dat ‘een vervolgstap naar hogere eisen in het verschiet ligt’. Mogelijk leidt dit in de toekomst tot additionele compensatie, maar dat heeft de NZa tot op heden echter niet nader geconcretiseerd.

#2 – De prijsindex is wel één van de marktgevoelige componenten die deel uitmaakt van de herijking. Waarom wordt deze niet aangepast?

Conform het onderhoudsrapport wordt het CPI gemonitord over een periode van dertig jaar en gespiegeld aan de vaste prijsindex. De NZa heeft berekend dat de bandbreedte van 0,5% niet is overschreden. Derhalve is de prijsindex 2,5% gebleven. Dit heeft mede te maken met de lange periode waarover gemeten wordt en het feit dat de hoge inflatie van dit moment (manifesteert zich vanaf het vierde kwartaal van 2021) daar dus nog nauwelijks in is meegenomen.

In aanvulling hierop zij opgemerkt dat een aanpassing van de prijsindex een dubbelzinnig effect zou hebben. De index (vast percentage van 2,5%) werkt namelijk zowel door in de tariefberekening als in de jaarlijkse indexatie van het tarief. De nhc-systematiek is feitelijk gebaseerd op een rondrekenmodel, waarbij het nhc-tarief de sluitpost vormt (welk tarief is benodigd, gegeven bepaalde kosten, gegeven een bepaalde ontwikkeling van dat tarief en gegeven een bepaalde vastgestelde looptijd?).

Een stijging van de prijsindex zal initieel leiden tot een daling van het nhc-tarief. Gezien het feit dat het tarief in de toekomst dan sterker stijgt, kan – beredeneerd vanuit de nhc-systematiek – worden volstaan met een lager starttarief. Het daadwerkelijke, meerjarige financiële effect van een wijziging van de vaste index hangt sterk af van de looptijd waarvoor het nieuwe percentage geldt (ofwel, van het volgende herijkingsmoment). Gedurende de looptijd is er op een bepaald moment sprake van een kantelpunt (totale meerjarige impact van andere index wordt positief of juist negatief).

#3 – Hoe wordt in de nhc rekening gehouden met huurpanden en de sterk gestegen inflatie?

Uit de berekeningssystematiek van de nhc volgt dat deze grotendeels* uitgaat van een eigendomssituatie. Zorginstellingen zijn echter vrij in de wijze waarop zij de nhc-vergoeding inzetten, en kunnen deze dus ook gebruiken om vastgoed te huren in plaats van dit in eigendom te realiseren en financieren. In de systematiek wordt echter geen rekening gehouden met de specifieke kenmerken en risico’s van huursituaties.

#4 – Uit welk type onderhoud bestaat het onderhoud in de nhc?

Binnen de nhc-systematiek is geen vergoeding opgenomen voor een grootschalige tussentijdse renovatie. Het uitgangspunt is dat het vastgoed een levensduur heeft van dertig jaar en middels regulier (planmatig) en incidenteel (‘calamiteiten’) onderhoud gedurende deze periode in stand gehouden kan worden.

Binnen de nhc wordt wel rekening gehouden met een jaarlijks bedrag aan instandhoudingsonderhoud ter hoogte van 0,8% van de investeringskosten. Dit is met name bedoeld voor bouwkundige ingrepen die noodzakelijk zijn als gevolg van optredende gebreken (zoals vervangen installaties).

Daarnaast is ook in de component materieel van het integrale tarief een vergoeding voor onderhoud opgenomen. Dit is met name bedoeld voor regulier onderhoud (zoals het binnen- en buitenschilderwerk en het reguliere onderhoud aan technische installaties).

#5 – Wat is de verwachting over de onderhandelbaarheid van de nhc- en nic-tarieven door de zorgkantoren, en op welke termijn?

De integraliteit van de Wlz-tarieven impliceert onder meer dat alle componenten (loon, materieel, nhc, nic) van het tarief in feite reeds onderhandelbaar zijn. In de praktijk wordt door zorgkantoren en zorginstellingen op dit moment nog niet onderhandeld over de hoogte van de nhc- en nic-tarieven. Uit het vorig jaar gepubliceerde inkoopkader van de zorgkantoren valt echter af te leiden dat dit voor de toekomst wel wordt overwogen. Onze inschatting is dat er vanaf 2024 daadwerkelijk over de nhc- en nic-tarieven onderhandeld zal worden, en dat dit leidt tot een tariefkorting van circa 2-4%.

#6 – Wordt de nhc als financiering voor de huidige verpleeghuisplaatsen op termijn vervangen door andere vormen van bekostiging (zoals vpt)?

In het programma WOZO zijn uitgangspunten geformuleerd als het gaat om het aantal toekomstige verpleegzorgplekken. De kern daarvan is dat het aantal intramurale verpleeghuisplaatsen gelijk blijft (waarvoor dus vooralsnog ook een nhc-vergoeding blijft bestaan), en groei plaatsvindt via vpt in geclusterde woonvormen:

  • Er worden tot 2031 50.000 geclusterde eenheden op basis van Wlz-zorg thuis gebouwd (verpleegzorgplekken) voor mensen met een zwaardere zorgvraag;
  • De verpleegzorgplekken uit de bestuurlijke afspraken (2021) worden dus ingevuld met geclusterde vormen op basis van Wlz-zorg thuis.
    • Tot en met 2026 zal het aantal verpleeghuisplekken van 130.000 toenemen tot ca. 135.000, doordat er bouwplannen zijn die zich in een vergevorderd stadium bevinden;
    • Na 2026 wordt ingezet op een verdere stimulering van het scheiden van wonen en zorg, zodat de verpleeghuiscapaciteit structureel weer op 130.000 plekken uitkomt.

Meer weten over de herijking van de nhc in relatie tot investeringsbeslissingen?

Heeft u vragen over de herijking? Neem contact op met Corstiaan Verweij. Heeft u behoefte aan meer verdieping over dit onderwerp? Tijdens de training Vastgoedsturing en investeren ontvangt u in één dag handvatten voor een investeringsbeoordeling en tips om te komen tot een verantwoord investeringskader.

Aan de slag met een specifieke situatie? Lees hier meer over onze mogelijkheden rondom vastgoedsturing en investeringsbeoordeling?

* In de kosten voor vreemd vermogen lijken – op basis van de gehanteerde rekensystematiek in de nhc – ook de rentelasten gerelateerd aan financial lease te worden meegenomen. Financial lease heeft onder meer betrekking op huurcontracten voor vastgoed, hetgeen impliceert dat in de nhc-systematiek deels rekening wordt gehouden met huursituaties.

Of stel direct een vraag over de herijking van de nhc

    Door dit formulier te verzenden gaat u akkoord met onze privacyverklaring. Na het versturen van dit formulier worden alleen de gegevens opgeslagen en verwerkt die u hierboven invult; er wordt geen andere informatie verzameld.

    Senior adviseur woningcorporaties en zorginstellingen
    Gerelateerde artikelen

    Typ hier uw vraag...